1879

Vervolg Boerenwagen

Vervolg:
De bijzonderheid zit hem in het feit dat deze wagens in de Krimpenerwaard gebouwd moeten zijn en dat voor zover bekend daar geen andere exemplaren van zijn over gebleven. De antieke boerenwagens die in Zuid-Holland zijn over gebleven zijn voornamelijk gemaakt in de Alblasserwaard en Lopikerwaard.
Onze twee wagens hebben een datum op het achterschamel*: 1879 en 1909. Hoewel de wagens al lang in het bezit zijn van het museum is er in de boeken van het museum niets terug te vinden over van wie de wagens afkomstig zijn dan wel wie ze gemaakt zou hebben.
De wagen uit 1879 mist de zogenaamde vlambanden op het achterschamel, dit is een detail maar komt elders niet of nauwelijks voor.
Oorspronkelijk hadden deze wagens een soort dubbelfunctie, ze werden op het land gebruikt om bijvoorbeeld te hooien, maar men ging er ook mee naar de kerk of naar een bruiloft, dan werd bijvoorbeeld de mooi geschilderde achterkrat* en de versieringen van de zijleren, de steekleertjes* er op gezet. Maar in 1879 zal de boer waarschijnlijk een “tilbury” gehad hebben om naar de kerk te gaan.
De wagens moesten nodig gerestaureerd worden; een bijzondere uitdaging voor restaurateur Jan van Asperen uit Alblasserdam (www.boerenwagens.nl). Een grote tegenvaller was dat de vier wielen niet meer te repareren waren, de houtwormen hadden hun werk grondig gedaan en de enige optie was om vier nieuwe wielen te laten maken. Dat is in Nederland een zeer kostbare geschiedenis en daarom is besloten dit in Polen te laten doen, daar zijn nog wagenmakers aan het werk die dit kunnen en tegen een schappelijke prijs. De nieuwe wielen hebben nu de juiste breedte die er ook van oorsprong op gezeten moeten hebben. Sommige onderdelen zijn opnieuw gepolychromeerd, maar het merendeel is in de lijnolie gezet zoals dat vroeger ook gebruikelijk was. De opzet was als de wagen weer gereed is dat er mee gereden kan worden. En na maanden werk en liters houtworm verdelger is hij weer terug in het museum. Een geweldig resultaat en een blikvanger voor het museum. De wagen 1909 is nu ook bij de restaurateur en zal medio maart terugkomen.
*Hieronder de uitleg van enkele termen:
  • Kortwagen = versiering vaak van een zeepaard onder de wagen.
  • Achterkrat = groot enigszins tapslopend bord die achter op de wagen geplaatst kan worden om het laadvermogen te vergroten, indien fraai beschilderd dient het als sier.
  • Achterschamel = meestal fraai gesneden tussenstuk tussen de achterwielen.
  • Steekleertjes = mooi uitgesneden versiering die op de zijleren passen